Sportouders en sportclub: één team

Met onderstaande richtlijnen wil het Centrum Ethiek in de Sport clubs helpen om de ouderbetrokkenheid in hun vereniging te vergroten. Onze belangrijkste motivatie hierbij is dat dit de sportbeleving van het kind zelf ten goede komt. Doordat het de samenwerking tussen ouders en club versterkt, hun gedrag en verwachtingen beter op elkaar afstemt, en ouders leren hoe ze hun sportende kind best kunnen ondersteunen.

Samenvatting advies

Zo maak je van ouders en club één team:

  • Geef ouders de mogelijkheid om betrokken te zijn bij de clubwerking.
  • Voorzie een aanspreekpunt waar ouders terecht kunnen met vragen, bezorgdheden etc.
  • Organiseer momenten dat ouders input kunnen geven.
  • Maak een duidelijke gedragscode voor ouders.
  • Organiseer aan het begin van het seizoen een infosessie voor ouders waarin onder andere de gedragscode wordt besproken. Maar ook de visie van de club, de waarden en praktische zaken. 
  • Volg deze gedragscode op en grijp in wanneer de gedragscode wordt overtreden of andere afspraken niet worden nagekomen.  

1. Wat zijn de standaarden voor een goed ouderbeleid in sportclubs?

  • Stel een code op waarin de verwachtingen naar ouders duidelijk omschreven worden.
    Doe ook het nodige om die code kenbaar te maken bij de ouders.
  • Organiseer bij aanvang van het seizoen een infosessie voor ouders.
    • Geef daar toelichting over de sportieve doelstellingen op korte en lange termijn.
    • Geef info over de regels en technische basis van de sport.
    • Overloop de praktische afspraken.
    • Leg de omgangsregels uit en verwijs naar de gedragscode. Zeg duidelijk wat er gebeurt als deze worden geschonden.
    • Stel het bestuur voor zodat ouders weten wie de beslissingen maakt.
    • Bezorg de ouders ten slotte contactgegevens van de trainer van hun kind én van een aanspreekpunt voor zaken waarmee ze niet bij de trainer terecht kunnen.
  • Zorg voor een aanspreekpunt binnen de club zodat ouders weten bij wie ze terecht kunnen met vragen, bezorgdheden of persoonlijke mededelingen. In veel gevallen is de trainer daarvoor de aangewezen persoon. ICES raadt ook aan om een API
    (aanspreekpersoon integriteit) aan te stellen voor zaken waarvoor sporters of ouders niet bij de trainer terecht kunnen. Meer info over club-API’s vind je hier.
  • Betrek ouders door formeel of informeel contactmomenten te voorzien om de evolutie van het kind te bespreken, en naar hen te luisteren.
  • Geef ouders de kans om betrokken te zijn in de clubwerking. Dat kan door hen een duidelijk overzicht van vrijwilligerstaken te bezorgen. Maar ook via een ouderraad die de (sportieve of extrasportieve) werking ondersteunt. Of door oudervertegenwoorder(s) op te nemen in de raad van bestuur. Streef in beide gevallen naar een evenwichtige vertegenwoordiging: ouders met kinderen in verschillende trainingsgroepen. Durf de oudervertegenwoordiging verantwoordelijkheid te geven. Bijvoorbeeld door hen mee te laten beslissen over de reactie van de club bij incidenten met ouders.

2. Voorbeeld gedragscode voor ouders

Clubs die nog geen gedragscode voor ouders hebben, raden we dit voorbeeld aan. Het is gebaseerd op onderzoek van Camilla Knight naar de grootste wederzijdse ergernissen tussen trainers en ouders. Meerwaarde aan deze gedragscode is dat het niet enkel afspraken voor ouders maakt, maar daar ook een engagement van de club tegenover stelt. Uiteraard kan deze gedragscode nog verder aangevuld worden door de club zelf.

We vragen de ouders om volgende afspraken na te leven:

  • Respecteer de rol van de trainer
    • Laat het coachen tijdens trainingen en wedstrijden aan de coach over.
    • Samen spelen en oefenen met je kind kan leuk zijn, maar ga niet systematisch bijtrainen.
  • Zet je kind niet onder druk
    • Stel plezier en ontwikkeling op lange termijn voorop.
    • Kijk verder dan het resultaat op het scorebord.
    • Geef je kind de ruimte om eigen keuzes te maken, te proberen, en te falen.
  • Leer onze sport kennen en respecteer de waarden van onze sport
    • Bestudeer de basisregels van onze sport.
    • Gedraag je volgens de etiquette van onze sport.
  • Eis niet alle tijd van de trainer op
    • Onze trainers zijn vrijwilligers, respecteer de tijd die ze nodig hebben voor, tijdens en na de training. En gun hen ook vrije tijd.
    • Vragen en opmerkingen blijven welkom: (vul hier aan met gewenste contactgegevens of
      tijdstip waarop trainers aanspreekbaar zijn)
  • Stel je verwachtingen bij
    • Je kind sport in de eerste plaats voor het plezier. Ook als het veel talent heeft. Geef het de ruimte om op eigen ritme te groeien, met eigen ambities.

Het engagement van onze trainers:

  • We geven elk kind gelijke kansen.
  • We zullen er alles aan doen zodat uw kind plezier heeft, bijleert als sporter, en groeit als mens.
  • We bereiden trainingen degelijk voor, komen op tijd, en begeleiden de trainingen aandachtig.
  • We communiceren over de sportieve ontwikkeling van uw kind, en indien nodig ook over zijn/haar fysiek en emotioneel welzijn.
  • We vragen dat u onze rol als trainer respecteert, maar wij respecteren ook uw rol als ouder.
  • We snappen dat uw kind meer is dan een sporter alleen. School, familie en vrienden vinden ook wij belangrijk.

3. Hoe reageer je bij problematisch ouderlijk gedrag?

  • Promoot de gedragscode voor ouders, en maak de gevolgen van overtreden duidelijk. Laat de code ondertekenen, en spreek ouders consequent aan bij overtredingen.
  • Leg aan ouders uit waarom bepaald gedrag niet helpt.
  • Moedig positief supporteren aan in plaats van negativiteit.
  • Wees als trainer, bestuurder, vrijwilliger een rolmodel.
  • Vergroot de afstand tussen toeschouwers en het veld als ouders afleiden of een negatieve invloed hebben tijdens de training of wedstrijd.
  • Geef kinderen en ouders een aanspreekpunt.
  • Zorg dat er naast de scheidsrechter iemand is die de goede sfeer langs het veld kan bewaken, zoals een fair play manager.
  • Ondersteun je (jonge) coaches met een mentor of assistent.
  • Ondersteun als bestuur je coaches als ze door ouders onder vuur worden genomen.
  • Voorzie een duidelijke procedure om problemen of klachten te onderzoeken en erop te reageren.
  • Voorzie sancties voor ouders die zich misdragen. Laat bij voorkeur een neutrale ethische
    commissie oordelen

Mogelijke sancties/maatregelen zijn:

  • Opvolging door een clubverantwoordelijke (bvb door wedstrijden voortaan samen met een fairplaymanager te volgen)
  • Tijdelijk of permanent verbod om nog wedstrijden bij te wonen.
  • Verbod om op de club te komen. Maar vermijd dat het kind het slachtoffer wordt. Doe er alles aan om te voorkomen dat het gedrag van een ouder er toe leidt dat je het kind uitsluit.